Wojsko chce w 2010 r.  pozyskać ok. 10 tysięcy żołnierzy Narodowych Sił Rezerwowych. Jest to duże wyzwanie dla szefa MON i  nowego szefa SG WP.  Nabór  kandydatów  rozpocznie się w III kw. br.  Na utworzenie NSR budżet MON przeznaczył w tym roku ok. 114 mln zł.
 

Obecnie w jednostkach wojskowych dobiega końca typowanie  stanowisk dla żołnierzy   Narodowych Sił Rezerwowych. Zgodnie z wytycznymi I zastępcy szefa  SG WP  z 26 lutego br.  najwięcej ( ok. 30 proc.)  stanowisk czasu pokoju przewidziano w siłach niższej gotowości, ok. 20 proc. w siłach o wydłużonym  terminie gotowości, a tylko ok. 15 proc. w siłach wysokiej gotowości.  Co to w praktyce oznacza? Wzorem innych państw NATO żołnierze rezerwy pełniący służbę w ramach NSR przeznaczeni byliby głównie do:

• uzupełnienia określonych jednostek wojskowych przewidywanych do użycia w sytuacjach kryzysowych; 
• zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków;
• służby w strukturach medycznych;
• wzmocnienia realizacji misji wojskowych poza granicami kraju.  

Podstawowym źródłem tworzenia zasobów osobowych NSZ  mają być  żołnierze po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oraz inni żołnierze rezerwy.  Ochotnicy, którzy nie posiadają przeszkolenia wojskowego byliby kierowani do służby przygotowawczej. Ale – jak zapowiada Sztab Generalny WP – pierwsze szkolenia odbędą się  dopiero w 2011 r.

W praktyce służbę w NSR mogą pełnić kandydaci na żołnierzy zawodowych,  którzy są po zasadniczej służbie zawodowej, przeszli proces kwalifikacyjny i nie mogą objąć etatu, bo nie ma dla nich wolnych stanowisk. Przykładowo w 2  Mazowieckiej  Brygadzie Saperów  jest ok. 200 takich osób. Tymczasem – jak informuje płk. Waldemar Zakrzewski, dowódca 2 MBSap. – brygada zgłasza zapotrzebowanie na ok. 250 żołnierzy NSR, głównie operatorów maszyn. 

Czy kandydaci na żołnierzy zawodowych zgodzą się na zawarcie kontraktu  i nadanie przydziału  kryzysowego, który jest płatny tylko w okresie  powołania na ćwiczenia?  Tego obawia się  wielu komendantów wojskowych komend uzupełnień.  - Zamierzamy prowadzić promocję ukierunkowaną na określonych specjalistów, potrzebnych nie tylko  w Kazuniu Nowym, gdzie znajduje się brygada saperów – uważa ppłk Krzysztof Siennicki, komendant WKU w Nowym Dworze Mazowieckiem.  „Marchewką” mają być uprawnienia wynikające z  nowelizacji ustawy 27 sierpnia 2009 r.  o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. Nr 161, poz. 1278).

                                           Jakie uprawnienia?

Żołnierzom NSR ma przysługiwać miedzy innymi:

• uposażenie za każdy dzień czynnej służby wojskowej;
• zwrot kosztów przejazdów do miejsca pełnienia służby;
• prawo do nagród z tytułu wzorowej realizacji zadań służbowych.

    A ponadto świadczenia w naturze w czasie czynnej służby takie jak:

• bezpłatne zakwaterowanie zbiorowe;
• bezpłatne umundurowanie (wyłącznie polowe) i wyekwipowanie wojskowe;
• bezpłatne wyżywienie.

W planach przewiduje się także zapewnienie żołnierzom NSR opieki medycznej i stomatologicznej oraz zaopatrzenie w produkty lecznicze  i świadczenia zdrowotne, a także  urlop na czas szkolenia i służby w NSR przy zachowaniu praw do awansu, nagród, urlopów, ochrony socjalnej, itp.  Istotną motywacją dla żołnierzy NSR z niepełną emeryturą wojskową  ma być zaliczenie czasu służby  do wysługi emerytalnej. Te propozycje mają  m.in. zachęcić byłych lekarzy wojskowych  do wyjazdu ma misje zagraniczne. MON opłacałby składki z tytułu ubezpieczenia społecznego i zawodowego w okresie pełnienia czynnej służby wojskowe. W praktyce  jest służba  dla pasjonatów wojska.

                                   Należy udać się do WKU
 
Przypomnijmy, że warunkiem pełnienia czynnej służby wojskowej w  ramach NSR jest zawarcie kontraktu i nadanie  przydziału kryzysowego. Kontrakt z dowódcą jednostki  wojskowej będzie zawierany od 2 do 6 lat, z możliwością przedłużenia, jednak  łączny czas pełnienia  służby   nie może przekroczyć  do 15 lat. W latach 2010-2011 MON zamierza powołać po 10 tysięcy żołnierzy NSR. Najwięcej  do Wojsk Lądowych.  Jak informuje Zespół ds. Profesjonalizacji Sił Zbrojnych (P-1) SG WP, wojsku szczególnie zależy na rezerwistach posiadających deficytowe specjalności lub umiejętności, zwłaszcza  na personelu medycznym,  tłumaczach,  prawnikach,  psychologach czy informatykach.

 Nabór do NSR będzie miał charakter terytorialny. Rekrutację i promocję mają prowadzić  wojskowe komendy uzupełnień. Jak  twierdzi Sztab Generalny WP,  będzie ona  ograniczona i adresowana  do konkretnych osób na podstawie danych zgromadzonych w systemie informatycznym  Spirala – ZINT. Jednak chętni, którzy posiadają  przeszkolenie  wojskowe  mogą złożyć  wniosek do wojskowego komendanta uzupełnień. 

Do wniosku – odpowiednio uzasadnionego i umotywowanego - dołącza się:

•  życiorys;
•  odpis skrócony aktu urodzenia;
•  odpis lub kopię uwierzytelnioną dokumentu stwierdzającego posiadanie wymaganego wykształcenia oraz zaświadczenie szkoły, o którym mowa w art. 50 ust. 4 ustawy, w przypadku jeżeli osoba składająca wniosek pobiera naukę;
• odpis lub kopię uwierzytelnioną świadectwa pracy;
• kopię posiadanego poświadczenia bezpieczeństwa;
• aktualną informację o osobie z Krajowego Rejestru Karnego;
• zaświadczenie pracodawcy o zatrudnieniu;
• inne dokumenty mające wpływ na nadanie przydziału kryzysowego, w szczególności potwierdzające posiadane kwalifikacje i uprawnienia zawodowe oraz umiejętności, w tym certyfikaty językowe, świadectwa ukończenia szkół, kursów lub uzyskania specjalizacji zawodowych, zaświadczenia o prawie wykonywania zawodu, kwalifikacjach, uprawnieniach zawodowych lub umiejętnościach.

                            Kontrakty i szkolenie 
             
W ocenie specjalistów, problem – na określonych stanowiskach - może być uzyskanie poświadczenia bezpieczeństwa, zdanie egzaminu ze sprawności fizycznej ( wymagania są takie same jak u żołnierzy zawodowych) oraz akceptacja kierownika zakładu dla tzw. ćwiczeń  rotacyjnych, trwających do 30 dni w roku w dniach ustalonych przez dowódcę jednostki wojskowej. 

Należy przypomnieć, że powoływanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej  w czasie pokoju  będzie możliwe w oparciu o okresową służbę wojskową.  W czasie jednego kontraktu maksymalny czas pełnienia okresowej służby wojskowej został ograniczony do 24 miesięcy z możliwością jego przedłużenia  o kolejne 12 miesięcy za zgodą żołnierza.   Chodzi o możliwość pełnienia służby w polskich kontyngentach wojskowych. Za czas pełnienia służby okresowej żołnierze NSR będą otrzymywać uposażenie analogiczne jak żołnierze zawodowi.

Kontrakt będzie zawierał dowódca jednostki wojskowej na takie stanowisko,  na które ochotnik ma otrzymać przydział kryzysowy. Kontrakty jednorazowo będą mogły być podpisywane na okres do 6 lat, z możliwością ich powtarzania, aż  do 50 roku życia.   Natomiast żołnierze  posiadający stopień podoficerski lub oficerski  mogą służyć w NSR do 60 roku życia. Łączny czas służby

                Połowę  – dla pracodawców 
 
Sztab Generalny WP szacuje, że koszty utrzymania żołnierzy NSR wyniosą w 2010 r.   ponad 114 mln zł, z czego niemal połowę mogą otrzymać pracodawcy  z tytułu rekompensaty ponoszonych kosztów. Do tych wydatków  zaliczono:

• świadczenia rzeczowe (żywienie, leczenie, zakwaterowanie i umundurowanie) ponoszone na utrzymanie żołnierzy rezerwy w okresie ćwiczeń wojskowych;
• uposażenie za okres odbywania ćwiczeń wojskowych;
• rekompensaty dla pracodawców zatrudniających żołnierzy NSR (do wysokości 2,5 – krotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, czyli obecnie ok. 270 zł dziennie za pracownika).      

Ryszard Choroszy
Foto: kpt. Dariusz Urban

Więcej informacji znajduje się w Vademecum NSR [Doc, 360 KB], przygotowanym przez Sztab Generalny WP.